Το Μνημόνιο στο εδώλιο

by Sotos

Ο λαός παρακολουθεί τις δίκες. Όχι σαν μέσα από την κλειδαρότρυπα· δημόσια! Οι δίκες είναι δημόσιες. Τις αίθουσες των δικαστηρίων γεμίζουν άμεσα σχετιζόμενοι με την εκδικαζόμενη υπόθεση και λαός. Διότι οι αποφάσεις των Δικαστηρίων είναι κάτι παραπάνω από τη ρύθμιση των διαφορών, που κάθε φορά καλούνται να επιλύσουν, κάτι παραπάνω από την καταδίκη ή την αθώωση ενός κατηγορουμένου. Αποτελούν την τελική μαρτυρία για την κατάσταση του πολιτισμού μας και τη γραπτή επαλήθευσή της. Ο Γερμανός φιλόσοφος Γκ.Β.Φ. Χέγκελ, παλαιότερα γνωστός και ως Έγελος, λέει κάπου ότι η Ιστορία του κόσμου είναι το τελικό δικαστήριο του κόσμου. Σε ανάλογο πνεύμα, προσθέτω, με κάθε σεμνότητα, ότι τα δικαστήρια του κόσμου εκδίδουν κάθε φορά το πιστοποιητικό της εξέλιξής μας μέσα στην Ιστορία.

Έξω από τα δικαστήρια γίνονται πολλά και διάφορα πράγματα. Ακόμα κι έξω από τα δικαστήρια κυριολεκτικώς. Επεισόδια, διαδηλώσεις, εγκλήματα, αγαθοεργίες, συμβιβασμοί· άλλα τιμούν τη βαθμίδα πολιτισμού που έχουμε κατακτήσει και άλλα όχι. Όσο όμως δεν φθάνουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μέσα στις δικαστικές αίθουσες, στερούνται επικύρωσης, ως τεκμήρια της συνολικής κατάστασής μας.

Οι δικαστικές αποφάσεις είναι, θα λέγαμε, η «καθαρή θέση» κάθε κοινωνίας, για να δανειστώ έναν όρο που χρησιμοποιούν οι Λογιστές για τις εταιρείες, όταν θέλουν να αποτυπώσουν τι πραγματικά αξίζει κάθε μια που ελέγχεται, ώστε να γνωρίζει, π.χ., ο υποψήφιος αγοραστής αν μπαίνει σε ακανθώδη ατραπό ή σε ανοικτό βουλεβάρτο. Τα άλλα τεκμήρια της κατάστασής μας, της σημερινής και των προκατόχων μας, κείμενα, ιδέες, περιστατικά κ.τ.λ. έχουν και αυτά τη σημασία τους, πολλές φορές με υπογραφή και άλλες φορές χωρίς, αλλά απολογούν το σύνολο μόνο κατά διασταλτική ερμηνεία, διότι μιλούν μεν για το σύνολο κι εν μέρει το αντιπροσωπεύουν, αλλά περισσότερο μιλούν για τη μονάδα που έχει την ευθύνη τους. Την υπογραφή του συνόλου τη βάζουν τα δικαστήρια.

Ακόμα και για τους πολέμους, όπου inter arma enim silent leges, όπου δηλαδή παύουν να ισχύουν οι νόμοι όταν μιλούν τα όπλα, εν τέλει τα δικαστήρια βάζουν την τελική κρίση· στη Νυρεμβέργη και αλλού. Την υπογραφή σε κάθε απόφαση που απολογείται για την κατάστασή μας, τη βάζει για λογαριασμό όλων μας ένας δικαστής. Το μέλλον δεν κρίνει αυτόν, αλλά το επίπεδο πολιτισμού που η απόφαση εκπροσωπεί.

Τούτων λεχθέντων, η δήλωση της Γερμανίδας Καγκελαρίου ότι η Ελλάδα θα παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε περίπτωση που δεν τηρηθούν οι όροι του Μνημονίου, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Ιδιαιτέρως, καθώς έρχεται σε μια εποχή που όλες οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας, όψιμα ή όχι, εκφράζουν την μερική ή ολική αντίθεσή τους προς αυτό και άρα η εξέλιξη την οποία προαναγγέλει η κα. Μέρκελ καθίσταται ανεξάρτητη του εκλογικού αποτελέσματος της επόμενης Κυριακής.

Φαντάζομαι, νόμιζω βάσιμα –ας με διορθώσουν νομομαθείς και νομοδίφες– ότι στα επιχειρήματα της νομικής ομάδας των δανειστών, οπωσδήποτε μεταξύ αυτών και επιφανείς Γερμανοί Νομικοί με μεγάλη παράδοση πίσω τους, θα προστεθεί και το γεγονός ότι στα Ελληνικά Δικαστήρια το Μνημόνιο εκρίθη θετικά, προεξάρχοντος του Αρείου Πάγου. Φαντάζομαι, επίσης, ότι επικουρικώς οι ίδιοι αυτοί Γερμανοί και άλλοι θα επικαλεσθούν κατά την ακροαματική διαδικασία τον διορισμό του Προέδρου αυτού του Αρείου Πάγου ως Υπηρεσιακού Πρωθυπουργού από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας για την προεκλογική περίοδο, όπου το κρισιμότερο ζήτημα αντιπαράθεσης μεταξύ των κομμάτων υπήρξε το επίδικο Μνημόνιο. (Μια άλλη φορά θα εξετάσουμε αν συντρέχει λόγος να μετονομάσουμε το Κουίζ των Τεσσάρων «Π», σε Κουίζ των Πέντε «Π», το οποίο σε μια πρώτη ανάγνωση βρίσκω πιο εύηχο…)

Ως Γερμανίδα, βέβαια, η κα. Μέρκελ, όταν λέει Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, δεν βλέπει πρόσωπα· βλέπει θεσμό, θεσμό ανεξάρτητο προσώπων. Κι εγώ το ίδιο. Καθώς, λοιπόν, επισημαίνω ότι Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι ο κ. Βασίλειος Σκουρής, δεν βλέπω απαραιτήτως έναν Έλληνα, αλλά ένα θεσμό, μολονότι ο ίδιος έχει τιμήσει το θεσμό σαν πραγματικός Έλληνας.

Η σταδιοδρομία του κ. Βασίλειου Σκουρή στην Προεδρία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου κοσμείται από πλήθος σημαντικών αποφάσεων υπέρ του Πολιτισμού μας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, που καταρακώνει, διασύρει κι εξευτελίζει το Μνημόνιο. Οι λεπτομέρειες δεν προσθέτουν τίποτε και μπορούν να βρεθούν από τον ενδιαφερόμενο σε διάφορα σημεία στο Διαδίκτυο. Μια λεπτομέρεια που θα άξιζε ίσως να μην παραλειφθεί είναι ότι, λόγω του ότι ελάμπρυνε αδιαμφισβήτητα με τις αποφάσεις και το εν γένει έργο του το όλο Ευρωπαϊκό εγχείρημα, η θητεία του κ. Σκουρή ανανεώθηκε το 2009 με Ευρωπαϊκή ομοφωνία και θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον να εκδικασθεί η υπόθεσή μας πριν αυτή λήξει.

Επαναλαμβάνω, όχι, προς Θεού, επειδή… είναι Έλληνας και γι αυτό θα την πατήσει η κα. Μέρκελ. Αλλά επειδή είναι θεσμός. Θεσμός τον οποίο, όπως είπαμε, έχει λαμπρύνει αυτός ο Έλληνας. Κι επειδή, χωρίς να προδικάζω, αν στα στερνά τον κηλιδώσει, τότε δεν θα υπάρχει πια θεσμός, δεν θα υπάρχει πια Ευρώπη και, όπως λέει και ο αγαπημένος μου Χ.Λ. Μπόρχες, θα γυρεύουμε αλλού να βρούμε δικαστή για δικαστή του δικαστή, μια και ο λαός, οι λαοί παρακολουθούν τις δίκες.

Υ.Γ. Όσοι καλόπιστοι φοβούνται μήπως σε αυτή τη δίκη δεν  κριθεί το Μνημόνιο, αλλά με αυτό ως έχει, κατά πόσον συμβαλλόμενοι και αντισυμβαλλόμενοι τήρησαν τους όρους του, θα με ευγνωμονούν που τους παραπέμπω στο σπουδαίο θεατρικό έργο του Ου. Σαίξπηρ «Ο Έμπορος της Βενετίας», το οποίο αποτελεί ως τέτοιο μαρτυρία πολιτιστικής βαθμίδας, ήδη κατακτημένης και κατοχυρωμένης για την ανθρωπότητα από αιώνες.